مقدمه؛ خداحافظی با کمیسیونهای سنگین املاک
با اجباری شدن ثبت قراردادهای رهن و اجاره در سامانه خودنویس وزارت راه و شهرسازی، بازار اجاره مسکن وارد فاز جدیدی شده است. اکنون مالکان و مستاجران میتوانند بدون نیاز به مراجعه به بنگاههای املاک و پرداخت کمیسیونهای سنگین، قراردادهای خود را به صورت کاملاً رایگان ثبت کرده و کد رهگیری رسمی دریافت کنند.
اما تغییرات پیدرپی قوانین مصوب شورایعالی مسکن در سال جاری درباره سقف مجاز افزایش اجارهبها و چالشهای فنی کار با این سامانه، ابهامات زیادی را برای کاربران ایجاد کرده است؛ ابهاماتی که هوشهای مصنوعی به دلیل عدم دسترسی به بخشنامههای زنده ایران، پاسخ درستی برای آنها ندارند. در این مقاله، آخرین قوانین و ترفندهای فنی ثبت قرارداد را بررسی میکنیم.
۱. سقف قانونی افزایش اجارهبها در سال جاری چقدر است؟
طبق مصوبه جدید و رسمی قانون ساماندهی بازار زمین، مسکن و اجارهبها، دولت برای کنترل تورم مسکن، سقف مجاز افزایش نرخ اجاره را به تفکیک استانها و کلانشهرها اعلام کرده است. فراتر از این نرخ، هیچ مالکی قانوناً حق افزایش اجاره را ندارد و در صورت شکایت مستاجر، مشمول جریمههای مالیاتی سنگینی خواهد شد. جزئیات این سقف به شرح زیر است:
| منطقه جغرافیایی / شهر | سقف مجاز افزایش اجارهبها نسبت به سال قبل |
|---|---|
| شهر تهران (پایتخت) | حداکثر ۲۵ درصد |
| سایر کلانشهرها (مشهد، اصفهان، کرج، شیراز، تبریز) | حداکثر ۲۰ درصد |
| شهرهای بالای ۲۰۰ هزار نفر جمعیت | حداکثر ۱۵ تا ۱۸ درصد |
| مناطق روستایی و شهرهای کوچک | توافقی (با توصیه حداکثر ۱۵ درصد) |
۲. مراحل گامبهگام تمدید قرارداد قبلی در سامانه خودنویس
اگر سال گذشته قرارداد خود را در سامانه املاک و اسکان یا خودنویس ثبت کردهاید، تمدید آن بسیار ساده است و نیازی به وارد کردن مجدد تمام اطلاعات نیست. مراحل زیر را به ترتیب طی کنید:
- وارد سایت رسمی خودنویس (khodnevis.mrud.ir) شوید و با شماره همراهی که به نام خودتان است و از طریق پنجره ملی خدمات دولت هوشمند (ثنا) احراز هویت کنید.
- نقش خود را به عنوان «موجر» (مالک) یا «مستاجر» انتخاب کنید.
- به بخش مدیریت قراردادها بروید و روی گزینه «تمدید قرارداد قبلی» کلیک کنید.
- کد رهگیری ۱۳ رقمی سال گذشته را وارد کنید تا اطلاعات ملک، مالک و مستاجر به صورت خودکار لود شود.
- مبلغ جدید رهن و اجاره را (با رعایت سقف قانونی ۲۵ درصد برای تهران) وارد کرده و تاریخ شروع و پایان جدید قرارداد را ثبت کنید.
- پس از تایید نهایی توسط هر دو طرف، نیاز به معرفی **دو شاهد** (یک نفر از طرف مالک و یک نفر از طرف مستاجر) دارید. شاهدها نیز باید وارد سامانه شده و با کد ملی خود امضای الکترونیک بزنند.
۳. حل ارورهای رایج سامانه خودنویس که کاربران را کلافه کرده است!
به دلیل نوپا بودن سیستم، کاربران هنگام ثبت قرارداد با خطاهای فنی مواجه میشوند. روش حل تجربی این ارورها که در هیچ راهنمای رسمی نوشته نشده، به شرح زیر است:
الف) ارور «کد پستی با آدرس ملک مطابقت ندارد»
سامانه خودنویس مستقیماً به پایگاه داده شرکت پست متصل است. اگر سیستم این ارور را داد، ابتدا به سایت epost.post.ir بروید و تاییدیه کد پستی ملک را دریافت کنید. در سامانه خودنویس نباید آدرس را دستی بنویسید؛ بگذارید سیستم بر اساس کد پستی آدرس را لود کند و شما فقط پلاک و واحد را اضافه کنید.
ب) خطای «ملک در سامانه املاک و اسکان ثبت نشده است»
پیشنیاز استفاده از خودنویس این است که موجر حتماً ملک خود را در «سامانه ملی املاک و اسکان» به عنوان مالک ثبت کرده باشد. اگر این کار را نکرده باشید، سیستم اجازه اجاره دادن ملک را نمیدهد. ابتدا به آن سایت رفته، وضعیت مالکیت را سبز کنید و ۲۴ ساعت بعد به خودنویس برگردید.
ج) مشکل عدم دریافت پیامک امضا برای شهود
شماره تلفن همراه شاهدان حتماً باید با کد ملی آنها مطابقت داشته باشد (مالکیت سیمکارت). اگر پیامک نرسید، شاهد باید بدون منتظر ماندن برای پیامک، مستقیماً با دکمه دولت هوشمند وارد پنل خودنویس خود شود؛ قرارداد در کارتابل او آماده امضا است.
نتیجهگیری و بار حقوقی کد رهگیری خودنویس
کد رهگیری صادر شده از سامانه خودنویس کاملاً قانونی، دارای هولوگرام و کدهای امنیتی است و در تمام مراجع قضایی، بانکها (برای دریافت وام ودیعه مسکن) و مدارس (برای ثبتنام فرزندان بر اساس محدوده سکونت) معتبر است. بنابراین بدون هیچ نگرانی میتوانید قراردادهای خود را شخصاً مدیریت کنید.
به دنبال اجاره یا سپردن ملک خود بدون واسطه هستید؟
حالا که به کمک سامانه خودنویس هزینههای اضافی بنگاه حذف شده است، لذت معامله بیواسطه را کامل کنید. اگر مالک هستید و میخواهید آپارتمان، مغازه یا ویلای خود را سریعتر به اجاره برسانید، یا اگر مستاجرید و به دنبال سقف مناسبی برای خانواده خود میگردید، همین حالا به بخش املاک و مسکن در پلتفرم حراجیز مراجعه کنید تا بدون واسطه و دلال، مستقیم با طرف مقابل معامله کنید.